పక్షి జాతి కోసం 50 కోట్లు ఖర్చు

6 ముఖ్యమైన అంశాలు:

1. కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల రక్షణ చర్యలు
   అంతరించిపోతున్న అరుదైన పక్షి ‘కలివికోడి’ను సంరక్షించేందుకు కోట్ల రూపాయల నిధులను ఖర్చు చేస్తూ, 3,000 ఎకరాల అభయారణ్యాలు ఏర్పాటు చేయబడుతున్నాయి.

2. పరిశోధనలు మరియు గుర్తింపు
   తిరుపతిలోని ఎస్వీయూ యూనివర్సిటీ పరిశోధకులు నాలుగేళ్ల పాటు గట్టి పరిశోధనలు నిర్వహించి, ఈ పక్షి గురించి సమాచారం సేకరించారు. 2002లో ముంబయి నేచురల్ హిస్టరీ సొసైటీ పాదముద్రలు, శబ్దాలను నమోదు చేసింది.

3. శ్రీలంకమల్లేశ్వర అభయారణ్యం
   కొందూరు సమీపంలోని చిట్టడవుల్లో కలివికోడి ఆధారాలు కనిపించడంతో అక్కడ 3,000 ఎకరాల అభయారణ్యాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. కేంద్ర, రాష్ట్రాలు కలిపి రూ.50 కోట్ల పైగా ఖర్చు చేశారు.

4. పరిశోధన బృందం కూతను రికార్డు
   గత జూలై, ఆగస్టులో శాస్త్రవేత్తల బృందం వారాల తరబడి పరిశోధనలు చేసి, ఈ పక్షి కూతను గుర్తించి నమోదు చేశారు.

5. కలివికోడి జీవన విధానం
   సుమారు 27 సెంటీమీటర్ల పొడవున్న కలివికోడి ఎగరలేకపోయి దట్టమైన మొక్కజొన్నలలో నివసిస్తుంటుంది. పగటిపూట నిద్రించి, రాత్రిపూట ఆహారం కోసం వెతుకుతుంది. రాళ్ల మధ్య గుడ్లు పెడుతుంది.

6. చరిత్రాత్మక ఉదంతాలు
   1848లో పెన్నా నది పరిసరాల్లో తొలిసారి కలివికోడి కనిపించింది. 1985లో రెడ్డిపల్లె వాసి చిన్న ఐతన్న పక్షిని పట్టుకొని అటవీశాఖకు అప్పగించాడు. ఆ తర్వాత ఈ జాతి అంతరించిపోయినట్టు పక్షిశాస్త్ర నిపుణులు భావించారు.

అంతరించిపోతున్న ఓ అరుదైన పక్షిని రక్షించేందుకు కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు కోట్ల రూపాయలు వెచ్చిస్తున్నాయి. ఈ పక్షికి ప్రత్యేకంగా 3,000 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో అభయారణ్యాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. ఎనబై దశకాల్లోనే పూర్తిగా కనుమరుగైందనుకున్న ఈ ‘కలివికోడి’ కోసం తిరుపతిలోని ఎస్వీయూ యూనివర్సిటీ పరిశోధకులు నాలుగేళ్లపాటు గట్టిగా పరిశోధనలు నిర్వహించారు. 2002లో వైఎస్సార్‌ కడప జిల్లా బద్వేలు సమీపంలోని లంకమల అడవుల్లో ముంబయి నేచురల్‌ హిస్టరీ సొసైటీ ఈ పక్షి యొక్క పాదముద్రలు, శబ్దాన్ని నమోదు చేసింది.

జిల్లాలోని కొండూరు సమీపంలోని చిట్టడవుల్లో అరుదైన పక్షి కలివికోడికి సంబంధించిన ఆధారాలు లభించడంతో, ప్రభుత్వం అక్కడ 3,000 ఎకరాల్లో శ్రీలంకమల్లేశ్వర అభయారణ్యాన్ని ఏర్పాటు చేసింది. ఈ పక్షి ఉనికిని నిర్ధారించేందుకు కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు కలిపి సుమారు రూ.50 కోట్లు ఖర్చుచేశాయి. గత జూలై, ఆగస్టు నెలల్లో, పక్షి శాస్త్రవేత్తల బృందం అక్కడ కొన్ని వారాలపాటు స్థిరపడుతూ గట్టి పరిశోధనలు నిర్వహించింది. ఈ క్రమంలో వారు కలివికోడిని కనిపెట్టడంతో పాటు, దాని కూతను రికార్డు చేశారు.

కలివికోడి సుమారు 27 సెంటీమీటర్ల పొడవు కలిగి ఉంటుందని, దాని కూత దాదాపు 200 మీటర్ల దూరం నుంచి వినిపిస్తుందని పరిశోధకులు చెప్పారు. ఎగిరే శక్తి తక్కువగా ఉండటంతో ఈ పక్షి దట్టమైన మొక్కజొన్నల మధ్యనే నివసిస్తుందని వారు వెల్లడించారు. పగటిపూట నిద్రించి, రాత్రిపూట ఆహారం కోసం వెతుకుతుందని, అలాగే చిన్న చిన్న రాళ్లను సేకరించి వాటి మధ్యలో గుడ్లు పెట్టుకునే స్వభావం కలివికోడికి ఉండేదని చెప్పారు.

1848లో తొలిసారిగా పెన్నా నది పరిసర ప్రాంతంలో కలివికోడి కనిపించిందని పరిశోధకులు తెలిపారు. తరువాత, 1985 జనవరి 5న రెడ్డిపల్లెకి చెందిన చిన్న ఐతన్న ఈ పక్షిని పట్టుకొని అటవీ శాఖ అధికారులకు అప్పగించాడు. ఆ తరవాత, ఈ పక్షి జాతి పూర్తిగా కనుమరుగైనట్లుగా పక్షిశాస్త్ర నిపుణులు పేర్కొనుతూ వచ్చారు.